معلمان بهعنوان بازیگران کلیدی در نظامهای آموزشی، با چالشهای متعددی در مسیر حرفهای خود مواجه هستند که کیفیت تجربه کاری و نقشهای فردی و حرفهای آنان را تحت تأثیر قرار میدهد. یکی از ابعاد مهم در مسیر توسعه حرفهای معلمان، مدیریت مسیر شغلی[1] آنان است که بر نحوه برنامهریزی، تعهد شغلی و تجربه رضایت شغلی اثر میگذارد (فیوتر[2] و همکاران، 2023). معلمانی که توانایی مدیریت مسیر شغلی خود را توسعه میدهند، در مواجهه با چالشهای حرفهای و ایفای نقشهای چندگانه خود، از تابآوری بالاتری برخوردار میشوند و میتوانند با رضایت و انگیزه بیشتری در محیط کاری خود فعالیت کنند. در بافت فرهنگی و اجتماعی ایران و شهرهایی مانند نورآباد ممسنی، معلمان زن در کنار مسئولیتهای آموزشی، نقشهای خانوادگی و مراقبتی را نیز بر عهده دارند و مدیریت مسیر شغلی آنان میتواند بستری برای ارتقای هویت حرفهای و تحقق اهداف توسعه فردی و اجتماعی آنان فراهم کند (رجبپور و سهیلینیک، 1400).
مدیریت مسیر شغلی[3] به عنوان فرآیند برنامهریزی، هدایت و توسعه مسیر حرفهای افراد، نقش مهمی در افزایش رضایت شغلی، تعهد سازمانی و عملکرد حرفهای ایفا میکند (رجب پور و همکاران، 1400). برای معلمان، مدیریت مسیر شغلی میتواند به ایجاد تعادل بین نقشهای حرفهای و شخصی کمک کند و از این طریق بر نگرش نقش مادرانه آنها تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، حمایت سازمانی در زمینه توسعه شغلی و ایجاد فرصتهای پیشرفت میتواند به معلمان زن کمک کند تا با اطمینان بیشتری به ایفای نقش مادرانه خود بپردازند (مینگ[4] و همکاران، 2021).
[1] job boundary management
[2] Fütterer
[3] job boundary management
[4] Ming