چکیده

مقدمه و هدف: هدف از این مطالعه، بررسی نقش واسطه ای نظام جامع مدیریتی مدارس پویا در ارتباط بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و دوسوتوانی سازمانی از دیدگاه مدیران مدارس ابتدایی شهر شیراز بوده است.

روش شناسی پژوهش: این پژوهش بر حسب هدف، کاربردی؛ از نظر ماهیت و روش، توصیفی از نوع  همبستگی و از لحاظ زمانی، مقطعی بود. جامعه آماری در این مطالعه، کلیه مدیران مدارس مقطع ابتدایی شهر شیراز (670 نفر) و بر اساس جدول مورگان، حجم نمونه آماری 245 نفر در نظر گرفته شد و روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، بود. برای گردآوری اطلاعات تحقیق از سه پرسشنامه اقدامات مدیریت منابع انسانی (سرمد، و همکاران، 1393)، الگوی پویایی مدارس ابتدایی (رضاییان و همکاران، 1402)، و دوسوتوانی سازمانی (مرادی و همکاران، 1394) استفاده شد. روایی محتوایی هر سه پرسشنامه توسط صاحبنظران تأیید گردید و پایایی آن پس از اجرای آزمایشی بین 30 نفر از معلمان به وسیله محاسبه آلفای کرونباخ برای سه پرسشنامه به ترتیب 84/0، 90/0 و 86/0 تعیین گردید. از آزمون های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر و همچنین نرم افزارهای SPSS و AMOOS برای بررسی فرضیات پژوهش استفاده شده است.

یافته ­ها: نتایج نشان داده است بین اقدامات مدیریت منابع انسانی با دوسوتوانی سازمانی و بین نظام جامع مدیریتی مدارس پویا با دوسوتوانی سازمانی و همچنین بین اقدامات مدیریت منابع انسانی با نظام جامع مدیریتی مدارس پویا، همبستگی وجود دارد. بین هر یک از ابعاد اقدامات مدیریت منابع انسانی (کارمند یابی، ارزیابی عملکرد، آموزش جامع نیروی انسانی و پرداخت پاداش منصفانه) با دوسوتوانی سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. بین هر یک از ابعاد نظام جامع مدیریتی مدارس پویا (انسانی ساختاری، فرآیندی پویایی و فرهنگی محیطی)  با دوسوتوانی سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین بین هر یک از ابعاد اقدامات مدیریت منابع انسانی با دوسوتوانی سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. نظام جامع مدیریتی مدارس پویا در رابطه بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و دوسوتوانی سازمانی نقش میانجی دارد.

بحث و نتیجه­گیری: نظام جامع مدیریت مدارس پویا، رابطه بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و دوسوتوانی سازمانی مدیران مدارس ابتدایی شهر شیراز را تسهیل می کند. تاثیر بعد ساختاری و انسانی نسبت به ابعاد دیگر نظام جامع مدیریتی مدارس پویا بیشتر بوده است. هر چند نمی توان از بعد فرهنگی و محیطی و همچنین بعد فرآیندی و پویایی غفلت نمود. از اساسی ترین موضوعات مدرسه پویا ابعاد ساختاری است. یعنی تعریف دقیق وظایف سازمانی و مشخص بودن وظایف، نقش ها، ارتباطات و تعاملات مدرسه با محیط آموزشی خارج.