کلمه آمار به معنی شمردن و نام بردن است. یعنی هنگامی که حقایق به صورت اعداد و ارقام ارائه میشود. مثل آمار قبولی در کنکور، آمار تصادفات، فرزندان متولد شده
در واقع علم آمار به مجموعهای از فنون و روشهای علمی ریاضی گفته میشود که برای جمع آوری، تنظیم، تحلیل و تفسیر اطلاعات کمی وکیفی و نتیجه گیری از آنها در جهت هدف معین به کار میرود.
همانطور که از تعریف علم آمار مشخص میشود فعالیت آماری دارای ۲ بخش است:
بخش اول: آمار توصیفی که به جمع آوری طبقه خلاصه کردن، تحلیل، توصیف، تفسیر اطلاعات و در صورت لزوم تعیین روابط موجود بین اطلاعات جمع آوری شده میپردازد.
بخش دوم: آمار استثنایی با استفاده از اطلاعات جمع آوری شده از نمونه کوچیکی از کل جامعه آماری جهت تبیین و تصمیم گیری انجام میگیرد، این بخش از آمار جهت تحلیل، تفسیر، تامیم نتایج تاکید دارد.
جامعه آماری: عبارت است از گروهی از افراد، اشیاء یا حوادث و پدیده ها که دارای صفت یا ویژگی مشترک باشد. در پژوهش مفهوم جامعه عبارت است از کلیه افرادی که عمل تامین پذیری درمورد آنها صورت میگیرد.
نمونه آماری: زیر جامعهای که از کل جامعه انتخاب میشود و معرف آن است، نمونه باید معرف یا نماینده واقعی جامعه باشد.
معرف یعنی اینکه بین ویژگیهای نمونه و نمونهای که جامعه از آن انتخاب میشود، شباهت تقریباً کاملی وجود داشته باشد. برای این منظور میتوانیم از نمونه گیری تصادفی استفاده کنیم یعنی انتخاب براساس شانس.
متغیر
متغیر صفت یا ویژگی یا پدیده مورد مطالعه که بیش از یک ارزش به آن اختصاص داده میشود. یعنی تغییرات از فردی به فردی دیگر یا از شیء به شیء دیگر یا از موردی به مورد دیگر نشان میدهد.
در بعضی از مطالعات تنها یک متغیر مورد بررسی قرار میگیرد. چنین پژوهشی را تک متغیره گویند. (بررسی میزان هوش در کودکان).